Kahvenin Arkasındaki Bilim

Kahvenizdeki her tadınbir nedeni var.

Kahvenin kavrum kimyasından demleme dinamiklerine, suyun moleküler yapısından çekirdeğin genetiğine kadar tadı belirleyen tüm süreçleri bilimsel araştırmalarla inceliyoruz. Kendi ölçüm ve değerlendirmelerinizi de Gözlemler bölümünde paylaşabilirsiniz.

Blog

Percolation · 3 dk okuma

Kâğıt Filtrenin Kırışıkları Boşuna Değil

Filtre kâğıdı koku çeker, nemde küflenir, ıslanınca yırtılmasın diye özel kimyasallarla güçlendirilir ve yüzeyindeki kırışıklar tıkanmayı önler. Bu yazıda kâğıt filtrenin nasıl saklanması gerektiğini, ıslanınca neden dağılmadığını, kırışık dokunun ve dalgalı kenarların ne işe yaradığını anlatıyoruz.

Yazıyı oku

Gözlemler

Son paylaşılan gözlemler

Demleme üzerine ölçümler, denemeler ve sorular. Siz de kendi denemenizi paylaşabilirsiniz.

  1. Roasting · 14 Ekim 2026

    Aillio Bullet ile kavrum: ilkeler makinede neye karşılık geliyor?

    Bu kayıt, kavruma başlarken kaydındaki makineden bağımsız ilkelerin Aillio Bullet'ta hangi ayara karşılık geldiğini anlatıyor. Makineyle ilgili bilgiler Aillio'nun kendi belgelerinden geliyor: Bullet R1 kullanım kılavuzu (sürüm 2.18, 2022), Aillio'nun yeni başlayanlar için yazdığı "How to Begin Roasting Great Coffee on the Bullet R1 V2" yazısı ve Bullet R2'nin teknik bilgileri. Tamburun içindeki çekirdek hareketi için Birmingham Üniversitesi'nin Bullet R1'de yaptığı ve 2023'te yayımladığı deneyi kullanıyoruz. R1 ile R2 arasında fark olan yerleri ayrıca belirttik. Makine ısıyı nasıl veriyor? Tamburu doğrudan ısıtan bir makine. Aillio, Bullet'ı "klasik, katı tamburlu" bir kavurma makinesi olarak tanımlıyor. Isıtıcı alev değil: Karbon çeliğinden tambur, indüksiyonla doğrudan ısıtılıyor. Tambur 5,9 litre ve içinde çok kanatlı bir karıştırıcı var. Bu yüzden tambur önceden ısıtılır. Kaffelogic gibi soğuk başlayan sıcak hava makinelerinden farklı olarak Bullet'ta tambur, çekirdekler dökülmeden önce belirlenen sıcaklığa getiriliyor. Makine çekirdeklerin döküldüğünü, çekirdek sıcaklığının dakikada 20°C'den hızlı düşmesinden anlıyor ve zamanlayıcıyı kendisi başlatıyor. Çok küçük partilerde bu algılanmayabiliyor; o zaman PRS düğmesiyle elle başlatılıyor. Isının yolu. Sıcak tamburlu makinelerde ısının bir kısmı çekirdeğe tambur duvarından iletimle, bir kısmı tamburdan geçen havayla geliyor. Tamburun depoladığı ısı, ayar değiştirince çekirdek sıcaklığının geç tepki vermesinin de nedeni. (Kavrumdaki Isının Üç Yüzü, Momentum yazısı) Üç ayar: güç, fan, tambur Aillio'ya göre kavrumu en çok üç şey belirliyor: tamburun başlangıç sıcaklığı (preheat), tambura verilen ısı ve egzoz fanının çekişi. Kavrum sırasında güç, fan ve tambur hızı değiştirilebiliyor. | | Bullet R1 (V2) | Bullet R2 | |---|---|---| | Güç | P0–P9, 350–1500 W | 10 kademe, 1700 W | | Egzoz fanı | 12 kademe (teknik bilgiler); kılavuzdaki kalibrasyon tablosunda F1 ≈ 600, F5 ≈ 1500, F9 ≈ 2300 devir/dk | 12 kademe; hava akışını kendi ayarlayan FlowSense | | Tambur hızı | 9 kademe (D1–D9) | 9 kademe, 30–90 devir/dk | | Kapasite | 200 g – 1 kg | 200 g – 1 kg | | 1 kg için birinci çatlamaya | en hızlı 11–12 dk | 7–9 dk | Güç: büyük partide ve düşük ön ısıtmada daha fazla. Aillio'ya göre iki temel kural var: Küçük parti daha az enerji, dolayısıyla daha düşük güç ister; önceden ısıtma sıcaklığı ne kadar düşükse kavrum sırasında o kadar yüksek güç gerekir. Kullanıcıların çoğu kavruma yüksek bir güçle (örneğin P8) başlayıp kavrum ilerledikçe gücü yavaş yavaş düşürüyor. Fan: düşük kademede ısıtır, yüksek kademede frenler. Aillio'ya göre fanın etkisi karmaşık: Düşük kademelerde (1–3) fanı artırmak taşınımla gelen ısıyı artırıp kavrumu hızlandırabiliyor; yüksek kademelerde (4–9) tamburdaki hava belirgin biçimde artıyor ve fan, fazla hızlanan bir kavrumu frenlemenin yolu oluyor. Önerisi, düşük bir fanla (1–3) başlayıp kavrum boyunca yavaş yavaş artırmak; fanı tam güçte kullanmak nadiren gerekiyor. Kılavuza göre de F6–F9 sıcaklığı çarpıcı biçimde düşürecek kadar güçlü. Havanın ısıyı hem getirip hem götürdüğünü hava akışı yazımızda anlatmıştık. Baca bağlantısı da havayı değiştirir. Aillio, sonuna fan takılmış kapalı bir baca bağlantısının makineden fazla hava çekip fazla ısı götürebileceğini, rüzgâra açık kapalı bir bağlantının ise havayı geri itip kavrumları tutarsızlaştırabileceğini yazıyor. Önerdiği düzen, egzoz ile baca arasında boşluk bırakan açık bir bağlantı; boru 2,5 m'den uzunsa sonuna fan gerekiyor. Probun gösterdiği sıcaklık İki ölçüm var. V1.5, V2 ve R2'de çekirdek sıcaklığı hem klasik bir probla hem de kızılötesi bir algılayıcıyla (IBTS) ölçülüyor. Ekranda varsayılan olarak IBTS gösteriliyor; A düğmesiyle prob ile IBTS arasında geçiliyor. Aillio'ya göre IBTS klasik probdan daha doğru okuyor. IBTS önceden ısıtma sırasında tamburun sıcaklığını, kavrumda çekirdeklerin sıcaklığını ölçüyor. Hangi algılayıcıya göre kavrulduğu not edilmeli. Önerilen önceden ısıtma sıcaklıkları IBTS'li ve IBTS'siz makinede çok farklı (aşağıdaki tablo). Başka birinin Bullet profilindeki dereceler ancak aynı algılayıcıyla okunmuşsa karşılaştırılabilir. (Prob yazısı) Tambur hızı okumayı değiştirir. Kılavuza göre küçük partilerde daha yüksek tambur hızı bazen daha doğru bir okuma veriyor. Aillio, 100 g gibi çok küçük partilerin prob için yeterli veri vermeyebileceğini de yazıyor. Parti büyüklüğü ve başlangıç ayarları Aillio, Bullet için tek bir "en iyi" parti büyüklüğü olmadığını yazıyor. Kullanıcıların 100 g ile 1 kg arasında kavurduğunu, 1 kg'ın bazı kahvelerde çatlamaya çok geç ulaşabileceğini ve kontrolü zorlaştırabileceğini belirtiyor. Yoğun ve yoğunluğu düşük kahvelerin aynı ağırlıkta farklı davrandığını da ekliyor. En önemli önerisi: Başlangıçta tek bir parti büyüklüğü seçip ilk on kavrumu onunla yapmak. Aillio öğrenmek için 350 ya da 500 g'ı öneriyor. Parti büyüklüğü kontrol edilmesi en kolay değişken; sabit tutulunca önceden ısıtmanın, gücün ve fanın kavrumu birlikte nasıl değiştirdiği daha kolay öğreniliyor. Aillio'ya göre önceden ısıtma sıcaklığı, kavrulacak kahvenin miktarına ve ne kadar koyu kavrulacağına bağlı. Parti için fazla düşükse kavrum yeterince hızlı bitirilemiyor ve fincanda tat azalıyor; fazla yüksekse kavrum kontrolden çıkıp istenmeyen tatlar verebiliyor. Yazıdaki kısa öneri, IBTS'li makinede: | Parti | Önceden ısıtma | Başlangıç gücü | |---|---|---| | 350 g ve altı | ~220°C | P5 (daha düşük ön ısıtmayla daha hızlı kavrum için P7'ye kadar) | | 500 g | ~250°C | P6–P7 | | 750 g | ~280°C | P8 | | 1000 g | 310°C (en yüksek ayar) | P9 | Kılavuzdaki daha ayrıntılı tablo: Kılavuzdaki başlangıç önerileri (deneme için çıkış noktası): | Parti | Önceden ısıtma, IBTS'li | Önceden ısıtma, IBTS'siz (V1) | Başlangıç gücü | |---|---|---|---| | 350 g | 200–240°C | 160–180°C | P5–P7 | | 500 g | 230–275°C | 175–190°C | P6–P8 | | 750 g | 275–310°C | 185–205°C | P8–P9 | | 1000 g | 310°C | 205°C | P9 | Kılavuza göre kavurma uzmanlarının çoğu 7–15 dakikalık bir kavrumu hedefliyor. Aillio'nun yazısı nitelikli kahve kavrumlarının çoğunun 7–12 dakika sürdüğünü söylüyor: Çok hızlı kavrumda bazı tatlar gelişmeye fırsat bulamıyor, çok yavaş kavrumda aynı tatlar sönükleşebiliyor. Çatlamalar ve kavrum derecesi Aillio'ya göre IBTS 190°C'yi geçince birinci çatlamaya hazırlanmak gerekiyor. Kavrumların çoğunda birinci çatlama 200–210°C arasında geliyor; bazı kahvelerin çatlamasını duymak zor. İkinci çatlama genellikle yaklaşık 20°C daha yukarıda. Çok açık bir kavrum birinci çatlama başlar başlamaz bitiyor; ikinci çatlamanın ötesine geçen her kavrum koyu sayılıyor. Aillio'ya göre nitelikli kahve kavrumlarının çoğu ikinci çatlamadan önce bitiyor; birçok kavurma uzmanı filtre için açık, espresso için orta kavrumu tercih ediyor. Koyu kavrumda tat daha genel bir "kavrulmuş" tada dönüyor ve açık kavrumlardaki kahveye özgü tatların bir kısmı kayboluyor. Hangisinin tercih edileceği bir zevk meselesi. Aillio'nun örnek kavrumu: 350 g, açık kavrum Kılavuzdaki örnek, yaklaşık 10 dakikada ya da daha kısa sürede bitecek açık bir kavrum. Sıcaklıklar IBTS'nin gösterdiği değerler: | Ne zaman | Ayar | |---|---| | Önceden ısıtma | 220°C | | Çekirdekler dökülünce | Güç P7, fan F2, tambur D9 | | 120°C | Güç P6, fan F3 | | 165°C | Güç P5 | | 190°C | Güç P4 | | 200°C | Fan F4 | | Birinci çatlama | 196–204°C arasında başlar | | Kavrumun sonu | Çatlamadan 45–90 saniye sonra | Bu örnekte güç kavrum boyunca adım adım azaltılıyor, fan ise artırılıyor. RoR'un kavrum boyunca düzenli düşmesi beklenir; ayar değişikliklerinin sonucu, tamburun depoladığı ısı yüzünden hemen değil bir süre sonra görülür. (Momentum yazısı) Tambur hızı ve Froude sayısı Aillio'nun önerisi. Yeni bir makinede ilk 10 kavrumda tambur en yüksek hızda (D9) çalıştırılmalı; yoksa çekirdekler takılıp kapağı itebiliyor. Yaklaşık 10 kavrumdan sonra tamburun yüzeyi pürüzsüzleşiyor ve hız düşürülebiliyor. Sonrası için Aillio en az D6–D7'yi öneriyor; kendi ofislerinde varsayılan olarak D9 kullanıyor ve daha düşük hızları yalnızca 350 g ve altındaki küçük partilerde deniyorlar. Hız neden önemli? Aillio'ya göre tambur fazla yavaş dönerse çekirdekler sıcak tamburdan çok fazla iletim ısısı alıp yüzeyden yanabiliyor (scorching). Fazla hızlı dönerse merkezkaç kuvveti çekirdekleri duvara bastırıyor ve sonuç yine yüzey yanığı oluyor. Aillio'ya göre Bullet'ın tamburu bu kadar hızlı dönemiyor; D6–D7'nin üstünde kalmak yeterli. Tamburun içinde ne oluyor? Birmingham Üniversitesi'nden Al-Shemmeri ve arkadaşları (2023), bir Bullet R1'in tamburunda tek tek çekirdeklerin hareketini pozitron izleme yöntemiyle ölçtü. Tamburun çapı 160 mm, derinliği 295 mm; denenen hızlar dakikada 42, 56 ve 78 devirdi. 900 g'lık partide çekirdeklerin hareketi çok daha düzenliydi; 300 g'lık partide çekirdekler önceden kestirilemeyen yollar izliyordu. Kavrum ilerleyip çekirdekler hafifledikçe hareketleri de değişti: Çiğ çekirdekler duvarla bir miktar yukarı çıkıp yığının üstünden aşağı kayarak akıyordu; hafifleyen çekirdekleri ise tambur daha yükseğe taşıyıp havaya savurdu ve çekirdekler tamburun içinden uçarak düştü. Yani kavrum ilerledikçe çekirdekler sıcak havanın içinde daha çok zaman geçiriyor. (Tambur yazısı) Froude sayısı. Tambur yazımızda, farklı boydaki tamburları karşılaştırmak için Froude sayısını ve önerilen 0,64–0,9 aralığını anlatmıştık. 160 mm'lik tamburda hesap şöyle: | Tambur hızı | Froude sayısı | |---|---| | 30 devir/dk (R2'nin en düşüğü) | 0,08 | | 42 devir/dk | 0,16 | | 56 devir/dk | 0,28 | | 78 devir/dk | 0,55 | | 90 devir/dk (R2'nin en yükseği) | 0,72 | Bu hesap Aillio'nun söylediğiyle uyuşuyor: En yüksek hızda bile Froude sayısı 1'in, yani çekirdeklerin duvara yapıştığı sınırın altında kalıyor. Öte yandan Bullet'ın küçük tamburu, deneyde kullanılan hızlarda tambur yazımızdaki önerilen aralığın da altında dönüyor; aralığa ancak R2'nin en yüksek hızlarında giriliyor. Aillio'nun yüksek tambur hızını önermesi bu tabloyla tutarlı. Bu bir hesap; tamburun kanatları ve parti büyüklüğü çekirdeklerin hareketini ayrıca değiştiriyor ve 0,64–0,9 aralığı büyük tamburlar için önerilmiş bir başlangıç noktası. Kendi hesabınızı Kavrum Laboratuvarı'ndaki Froude hesaplayıcısıyla, tambur çapına 16 cm yazarak yapabilirsiniz. Makineye özgü notlar İlk kullanım. Yeni tambur en az üç kavrumla "alıştırılıyor" (seasoning): her seferinde 400–500 g çekirdek, IBTS'li makinede 230°C önceden ısıtma, güç P7, tambur D9, ikinci çatlamanın sonuna kadar. Bu çekirdekler içilmiyor. Kılavuza göre tamburun tam alışması 5–10 kavrum sürebiliyor. Güvenlik. Çekirdek sıcaklığı 160°C'yi geçtikten sonra iki dakika hiçbir düğmeye basılmazsa makine uyarı veriyor; bir dakika içinde yanıt gelmezse gücü P0'a, fanı F9'a alıp kavrumu durduruyor. Kavrum sırasında makinenin başından ayrılmamak gerekiyor. Arka arkaya kavrum. Soğutma sırasında F1'e basılınca makine bir sonraki önceden ısıtmaya geçebiliyor; R2'de partiler arası 1–2 dakika. Kayıt. Bullet, ücretsiz RoasTime yazılımıyla bilgisayara bağlanıyor ve kavrumun bütün verisini kaydediyor. Kavrumu kayıttan karşılaştırmak, sorunları eğriden okumanın en kolay yolu. (Kaffelogic ile ilk kavrumlar (3) kaydındaki tada göre sorun giderme ilkeleri makineden bağımsız kısmıyla burada da geçerli.) Kendi Bullet kavrumlarınızı, parti büyüklüklerinizi ve ayarlarınızı bu başlığın altına yazabilirsiniz. Kaynaklar: Aillio, *Bullet R1 Operation Manual*, sürüm 2.18; Aillio, "How to Begin Roasting Great Coffee on the Bullet R1 V2" (aillio.medium.com); Aillio, Bullet R2 teknik bilgileri (shop.aillio.com); Al-Shemmeri, M., Windows-Yule, K., Lopez-Quiroga, E., Fryer, P.J. (2023). Coffee bean particle motion in a rotating drum measured using Positron Emission Particle Tracking (PEPT). *Food Research International*, 163, 112253.

  2. Roasting · 14 Ekim 2026

    Kaffelogic ile ilk kavrumlar (3): tada ve eğriye göre sorun giderme

    Bu, Kaffelogic Nano 7 ile kavruma başlayanlar için üç kayıtlık rehberin üçüncüsü. İlk kayıtta hazırlığı ve ilk kavrumu, ikinci kayıtta ilk on kavrumun planını anlatmıştık. Bu kayıtta sık karşılaşılan sorunları ve her birinde neyin, hangi sırayla kontrol edileceğini topluyoruz. Örnekler Kaffelogic Nano 7'den; makineden bağımsız açıklamalar blog yazılarına bağlı. Önce bunlar kontrol edilir Bir sorunda profile ya da seviyeye dokunmadan önce, sonucu bozan basit nedenler elenir: Demleme: Kaffelogic'in kılavuzu, kavrumu değerlendirmeden önce demlemenin iyi kontrol edildiğinden emin olunmasını öneriyor. Aynı kahve iyi bir demlemeyle de denenmeli. Dinlendirme: Kahve, profilin öngördüğü dinlenme süresinden önce tadıldıysa sonuç yanıltıcı olabilir. REST profilleri en iyi tadı yaklaşık 3–5 gün sonra veriyor. Miktar: Makineye 120 g'dan fazla konmadığından emin olunur. Rakım kalibrasyonu: 500 m'nin üstünde kalibrasyon yapılmadıysa profiller tasarlandıkları gibi çalışmayabilir. Elektrik: Kılavuza göre makine 220 V'un altında her zaman yeterli güç alamayabiliyor ve uzatma kablosu gerilimi düşürebiliyor. Kavrum kaydında güç çizgisi sürekli en üstteyse makine profili izleyemiyor demek. Sorun ararken temel profil: Kaffelogic, sorun ararken özel profiller yerine temel profillerin kullanılmasını öneriyor; böylece profilden gelen değişkenler eleniyor. Grafikte görmek Kavrum Laboratuvarı'nda bir Kaffelogic profili seçip bir tat sorununa basınca, önerilen ayarın kavrumu nasıl değiştirdiği mevcut ayarla yan yana görünüyor: bitiş sıcaklığı, toplam süre, çatlamadan sonraki süre ve gelişim oranı. Kaffelogic kaydında şunu görürseniz Kaffelogic Studio'da kavrum kaydı profil eğrisiyle üst üste açılınca birçok sorun eğrinin şeklinden okunabiliyor. Aşağıdaki tablo, kayıtta görülen belirtiyi, olası nedenini ve sırayla denenecekleri topluyor. | Kayıtta görülen | Olası neden | Sırayla denenecekler | |---|---|---| | İlk iki dakikada kavrum eğrinin altında kalıyor | Başlangıç gücü kahve ya da parti için az | Başlangıç gücünü artırmak. Companion'a göre kavrumun eğrinin biraz üstünde başlaması daha iyi; makine ilk iki dakika içinde eğriye oturuyor. Parti büyüdüyse her 10 g için yaklaşık 75–100 W (Adaptive Raost talimatı). | | Kavrum eğrinin çok üstünde başlıyor | Başlangıç gücü fazla ya da parti küçük | Başlangıç gücünü azaltmak; parti küçüldüyse her 10 g için yaklaşık 75–100 W. | | Arka arkaya kavrumlarda her kavrum biraz daha yukarıda başlıyor | Makinede biriken ısı | Companion partiler arasında birkaç dakika beklemeyi öneriyor. | | 180–205°C arasında eğrinin üstüne çıkıyor | Kaffelogic'e göre çekirdeğin ısı ürettiği bölüm | Kaffelogic Studio'da o zaman aralığına negatif bir "zone boost" vermek. Zone boost, makinenin kontrol yazılımına belirli bir zaman aralığı için eklenen derece/dakika düzeltmesi; Companion'a göre en fazla ±5°C/dk ve negatif olanı birinci çatlamadan önce bitmeli. İyi ayar yarım düzine deneme alabiliyor. | | Çatlamada RoR çöküyor, sonra fırlıyor (flick) | Kaffelogic'e göre su buharlaşırken çekirdeğin ısı alması | Pozitif bir zone boost. NordicLight'ın notlarında bu tür bir çöküş ve flick için zone ayarlarıyla oynandığı yazılı. Çöküşün nedeni araştırmalarda kesin değil. (Kırılma anları) | | Kavrumun sonunda eğrinin altında kalıyor, güç en üstte | Makine güç yetiremiyor | Gerilimi ve uzatma kablosunu kontrol etmek; daha küçük parti ya da daha düşük fan (Adaptive Raost talimatı). Isıtıcı 1300 W'ı aşıyorsa Companion'a göre fan büyük olasılıkla fazla. | | Eğri profilin üstüne çıkınca makine kavrumu soğutmaya çalışıp durduruyor | En düşük RoR ayarı yok ya da çok düşük | Companion'a göre "roast min desired rate of rise" bunu önlüyor; profilin en düşük RoR'undan düşük ayarlanmalı. | | Gelişim oranı hedefin altında ya da üstünde | Bitiş noktası çatlamaya göre erken ya da geç | Seviyeyi değiştirmek ya da Dev% Lock ile kavrumu gelişim oranına göre bitirmek. Bitiş sıcaklığı değişmesin isteniyorsa eğrinin son iki noktası değiştiriliyor (Adaptive Raost talimatı). | | Çekirdekler başta kıpırdamıyor ya da makine kavrumu durduruyor | Fazla kahve ya da tıkalı hava yolu | Fan Preview; kahveyi azaltmak; kabuk toplayıcıyı boşaltmak. | Tadı ekşi, boş ya da açık Kaffelogic'in kılavuzuna göre bu durumda seviye yükseltiliyor. 1. Seviyeyi yarım ya da bir adım yükseltmek. Rakım setlerinde bir adım 2°C daha geç bitiş demek. 2. Gelişim oranına bakmak. Kaffelogic'in temel profillerinde filtre için önerilen gelişim oranı yaklaşık %10–20, espresso için %15–34. Oran bunun altındaysa gelişim artırılır. 3. Çatlamanın zamanına bakmak. Çatlama, profilin beklediği sıcaklıktan belirgin biçimde geç geliyorsa bir alt rakım bandının profili denenebilir. Rakım setlerinde alt bantların çatlaması daha yüksek sıcaklıkta bekleniyor. Kaffelogic'e göre seviye, profilin tasarlandığı stilin çok altına inerse tat az gelişmiş ve tatlılıktan yoksun oluyor. Tadı fazla kavrulmuş, yanık ya da acı Kılavuza göre bu durumda seviye düşürülüyor. 1. Seviyeyi düşürmek. 2. Gelişim oranını azaltmak. 3. Profilin stiline bakmak. Espresso profiliyle filtre kahve demleniyorsa filtre profiline geçilir. Koyu kavrumda acılığın kaynağının büyük ölçüde klorojenik asitlerin parçalanmasından çıkan maddeler olduğunu acılık yazımızda ve kavrumun kimyası yazımızda anlatmıştık. Tadı düz, sönük ya da "pişmiş" Pişmiş (baked) tat, kavrumun gereğinden uzun sürmesiyle ya da çekirdeğin yavaş soğumasıyla ilişkilendiriliyor. (Tambur yazısı, Soğutma yazısı) 1. Makinenin profili izleyip izleyemediğine bakmak. Kavrum kaydında eğri profilin altında kalıyor ve güç en üstteyse makinenin gücü yetmiyor. Nedeni düşük şebeke gerilimi, uzatma kablosu, soğuk oda ya da fazla kahve olabilir. 2. Fana bakmak. Kaffelogic'e göre fan çok hızlıysa hava yeterince ısınamıyor ve kavrum profilin altında kalıyor. Companion'a göre kavrum sırasında ısıtıcı 1300 W'ı aşıyorsa fan büyük olasılıkla fazla. 3. Soğutmaya bakmak. Hedef, çekirdeklerin 4 dakikadan kısa sürede 40°C'nin altına inmesi. Kaffelogic Companion'ına göre kurutma ve Maillard aşamalarında RoR'un keskin değişmesi, özellikle düşmesi ya da tersine dönmesi, tadı bozuyor; RoR'un düzenli düşmesi en iyisi. Bu Kaffelogic'in görüşü; kontrollü bir deneyle gösterildiğini aktaran bir kaynak bulamadık. Kavrum düzensiz: aynı partide farklı renkte çekirdekler 1. Fan Preview ile çekirdeklerin dönüşüne bakmak. Kaffelogic'e göre fan çok yavaşsa çekirdekler yeterince dönmüyor ve kavrum düzensiz oluyor. Çekirdekler kıpırdamıyorsa kahve fazla. 2. Kahvenin kendisine bakmak. İrilikleri çok farklı çekirdekler farklı hızda kavrulabilir. kl-profiles'ın profil oluşturucusu, 10 gramdaki çekirdek sayısına göre fan hızını değiştiriyor: Çekirdek iriydikçe fan artıyor. Eğri profilin üstüne çıkıyor ya da çatlamada çöküyor Kaffelogic'e göre bu, çekirdeğin kendi davranışından kaynaklanıyor: Çekirdek 180–205°C arasında ısı ürettiği için kavrum kaydı profilin üstüne çıkabiliyor; birinci çatlamada su buharlaşırken ısı aldığı için RoR ani düşebiliyor. Aynı profil ve aynı kahveyle bu sapmalar her kavrumda aynı yerde tekrarlanıyor. Ne yapılabilir? Kaffelogic Studio'nun ileri ayarlarında, sapmanın görüldüğü zaman aralığına bir "boost" verilebiliyor: eğri profilin üstüne çıkıyorsa negatif, altına iniyorsa pozitif. Companion'a göre en fazla ±5°C/dakika ve negatif boost birinci çatlamadan önce bitmeli; iyi ayara ulaşmak yarım düzine deneme kavrumu alabiliyor. Bilinmesi gereken: Çekirdeğin ne zaman ve ne kadar ısı ürettiği araştırmalarda tartışmalı. Bir modele göre bu ısının kavrumun son sıcaklığına etkisi 5°C'den az. Çatlamadaki çöküşün ve ardından gelen yükselişin (flick) nedeni de kesin değil. (Kırılma anları) Makine kavrumu durdurdu ("thermal dip/runaway") Kılavuza göre makine çekirdeklerin iyi dönmediğini algılayınca kavrumu durduruyor. İki neden var: Hava girişi ya da çıkışı kısıtlanmış (kabuk toplayıcı dolu ya da filtresi tıkalı) ya da profil için fazla kahve konmuş. Makine oda sıcaklığına inene kadar beklenir, kabuk toplayıcı boşaltılır ve kavrumdan önce Fan Preview ile dönüş kontrol edilir. Birinci çatlama duyulmadı Bazı kahvelerin çatlaması daha zor duyuluyor. Companion'ın yazarı ayrı ayrı üç çıtırtı yerine bir saniye içinde üç çıtırtıyı bekliyor. Seviye çok düşükse kavrum çatlamadan önce ya da çatlamanın hemen başında bitebiliyor. SeanBrews'ün filtre setinde seviye 0 bile beklenen çatlamanın 2–3°C üstünde. Kaffelogic'in espresso setinde ise seviye 0 beklenen çatlamayla aynı sıcaklıkta, KL Explorer'da 205,8°C. Bu profillerde çok düşük seviyeler, bazı kahvelerde çatlama tam başlamadan bitebilir. Kayıtta eğriye bakılır: Çatlama sıcaklığı kahveden kahveye değişiyor ve rakım setlerinde 201–213°C arasında bekleniyor. Kahvenin tadı ilk günlerde kapalı Dinlendirme süresi profile ve kavruma göre değişiyor. Kaffelogic'e göre RTD profilleri hemen demlenmek, REST profilleri 3–5 gün sonra içilmek için tasarlanmış. Diğer profillerde kahve birkaç gün boyunca tadılıp en iyi gün bulunuyor. Bu kaydın söylemedikleri Buradaki sıralar, Kaffelogic'in belgelerine ve blog yazılarımızdaki bulgulara dayanan bir başlangıç. Tadın hangi kavrum değişkeninden geldiğini her zaman ayırmak mümkün değil; sorun giderirken de her denemede yalnızca bir şey değiştirilmeli. Kendi sorunlarınızı, kavrum kayıtlarınızı ve çözümlerinizi bu başlığın altına yazabilirsiniz. Kaynaklar: Kaffelogic, *Nano 7 User Manual* V3.12; Kaffelogic, *Nano 7 Instructions for Use* (Mayıs 2021); Kaffelogic, *The Kaffelogic Roaster's Companion* 3.0; Kaffelogic, "Profiles" sayfası; kl-profiles.com'daki profil dosyaları ve profil oluşturucusu.

  3. Roasting · 14 Ekim 2026

    Kaffelogic ile ilk kavrumlar (2): ilk on kavrumda seviye, gelişim ve profil

    Bu, Kaffelogic Nano 7 ile kavruma başlayanlar için üç kayıtlık rehberin ikincisi. İlk kayıtta makineyi hazırlamayı ve ilk kavrumu anlatmıştık. Bu kayıtta aynı kahveyle yapılacak ilk on kavrumu bir plana bağlıyoruz: önce doğru profili seçmek, sonra seviyeyi bulmak, sonra gelişimi ayarlamak. Örnekler Kaffelogic Nano 7'den ve kl-profiles.com'da paylaşılan profillerden. Temel kural: her kavrumda tek bir değişiklik Kavrumda süre, sıcaklık ve renk birbirine bağlı. Aynı anda iki şey değişirse tattaki farkın hangisinden geldiği anlaşılmaz. (Modelleme yazısı) Bu yüzden plan basit: Bir kahve seçilir, ilk on kavrum bu kahveyle yapılır ve her kavrumda yalnızca bir ayar değişir. Kaffelogic'in kılavuzu da değişiklikleri yan yana tadarak karşılaştırmayı ve son kararı tada bırakmayı öneriyor. Bunun için ilk on kavrum için yeterli çiğ kahve gerekiyor: 120 g'lık partilerle yaklaşık 1,2 kg. Adım 1: Kahveye uygun profili seçmek (kavrum 1) Kaffelogic'in güncel kılavuzu önce temel profillerle (KL Explorer, Washed, Natural) başlamayı, istenen tat alınamazsa işleme yöntemine, rakıma ve demleme yöntemine göre ayrılmış rakım setlerine geçmeyi öneriyor. Rakım setleri bir şeyi çok açık gösteriyor. kl-profiles'ta SeanBrews kullanıcısının paylaştığı filtre seti ve aynı kullanıcının yüklediği, Kaffelogic'in hazırladığı espresso seti, her rakım bandı için birinci çatlamanın hangi sıcaklıkta bekleneceğini veriyor: | Rakım bandı | Filtre, washed | Filtre, natural | Espresso, washed | Espresso, natural | |---|---|---|---|---| | 0–1200 m | 213°C | 212°C | 210°C | 208°C | | 1000–1700 m | 208°C | 209°C | 205°C | 206°C | | 1500–2200 m | 206°C | 206°C | 203°C | 204°C | | 2000–2700 m | 204°C | 205°C | 201°C | 202°C | Rakım yükseldikçe beklenen çatlama sıcaklığı 7–9°C düşüyor. kl-profiles'ın profil oluşturucusu da aynı yönde bir kural kullanıyor: Yoğunluk arttıkça çatlama hedefi düşüyor ve yoğunluk bilinmiyorsa rakımdan tahmin ediliyor. Yüksekte yetişen kahvelerin daha yoğun olduğu bu kuralın varsayımı. Bu değerler profil tasarımcılarının deneyimi; ölçülmüş bir ilişki değil. Farklı kökenlerin aynı koşullarda farklı kavrulduğunu ama bunun bileşimden mi, boyut ve yoğunluktan mı geldiğinin kesin olmadığını kavrumun kimyası yazımızda anlatmıştık. Pratik sonuç: Paketteki rakıma ve işleme yöntemine uyan profil seçilir. Rakım bilinmiyorsa Kaffelogic'in eski Companion belgesi ülkenin en olası rakım bandıyla başlamayı, sonuç beklenen gibi değilse komşu bandı denemeyi öneriyor. Adım 2: Seviyeyi bulmak (kavrum 2–5) Seviye, kavrumun hangi sıcaklıkta biteceğini belirliyor. Rakım setlerinde her seviye 2°C'lik bir adım. Örneğin SeanBrews'ün 0–1200 m washed filtre profilinde: | Seviye | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |---|---|---|---|---|---|---|---| | Bitiş sıcaklığı | 216°C | 218°C | 220°C | 222°C | 224°C | 226°C | 228°C | Profilin önerdiği seviye 2. Yani bu profil, birinci çatlamanın beklendiği 213°C'den 7°C sonra bitiyor. Kaffelogic'in 0–1200 m washed espresso profilinde ise seviye 0, 210°C'den başlıyor ve önerilen seviye 3, 216°C. Bu yüzden seviye numarası profiller arasında karşılaştırılmıyor; karşılaştırılacak şey bitiş sıcaklığı ve çatlamadan sonraki artış. Kavrum Laboratuvarı'ndaki grafikte bir profil ve seviye seçilince kavrumun hangi sıcaklıkta ve ne zaman biteceği, birinci çatlamadan sonra ne kadar sürdüğü ve gelişim oranı profil eğrisinden hesaplanıyor. Basamaklı deneme (bracketing): Önerilen seviyenin bir altında, kendisinde ve bir üstünde birer parti kavrulur. Kaffelogic'in güncel kılavuzunun örneği 2,0, 2,5 ve 3,0; eski Companion önerilen seviyenin iki adım altından iki adım üstüne kadar 0,2'şer adım öneriyor. Kahveler yan yana tadılır, en beğenilen seçilir, sonra onun yarım adım altı ve üstü denenir. Tada göre yön: Kılavuza göre tat fazla kavrulmuş, yanık ya da koyuysa seviye düşürülüyor; fazla ekşi, boş ya da açıksa yükseltiliyor. Kaffelogic'e göre bir profilin tasarlandığı stilin çok dışına çıkılırsa tat ya az gelişmiş ve tatlılıktan yoksun ya da yanık olabiliyor. O noktada seviyeyle uğraşmak yerine başka bir profile geçmek gerekiyor. Adım 3: Gelişimi ayarlamak (kavrum 6–8) Gelişim süresi, birinci çatlamadan kavrumun sonuna kadar geçen süre. Toplam süreye oranı gelişim oranı. Birinci çatlama düğmeyle işaretlenirse Kaffelogic bunu ekranda gösteriyor. Kaffelogic'in temel profillerinin dosyalarında her demleme yöntemi için hem seviye hem çatlamadan sonraki sıcaklık artışı hem de gelişim oranı öneriliyor. kl-profiles'taki KL Explorer v1.0 dosyasına göre: | Kullanım | Seviye | Çatlamadan sonraki artış | Gelişim oranı | |---|---|---|---| | Cupping | 0,8–1,0 | +5–7°C | yaklaşık %12–17 | | Filtre | 0,8–1,2 | +5–9°C | yaklaşık %12–19 | | Espresso | 1,1–2,8 ve üstü | +8–15,5°C | yaklaşık %18–34 | KL Washed ve KL Natural profillerinde de aralıklar benzer; örneğin Washed'ta filtre için %10–18, Natural'da %10–20. Kaffelogic'in Companion belgesi Scott Rao'nun %20–25 önerisini aktarıyor. Kaffelogic'in kendi filtre önerileri bunun altında kalıyor. Yani tek bir doğru oran yok; oran demleme yöntemine ve profile göre değişiyor. Nasıl ayarlanır? Seviye bulunduktan sonra o kavrumun gelişim oranı not edilir. Kaffelogic'te Preferences menüsünde kavrum gelişim oranıyla bitirilecek biçimde ayarlanabiliyor (Dial In By) ve Dev% Lock açıksa makine çatlama işaretlenince kavrumu girilen orana göre ayarlıyor. Sonraki kavrumlarda oran birkaç puan artırılıp azaltılarak tadılır. Bu, seviyeye göre daha ince bir ayar: Farklı kahveler birinci çatlamaya farklı zamanlarda giriyor, gelişim oranı ise çatlamanın zamanına göre kendini ayarlıyor. Profiller kaç dakikada, kaç derecede? Profil dosyalarındaki eğrilerden, önerilen seviyede kavrumun hangi aşamaya ne zaman geldiği hesaplanabiliyor. Bunlar profil tasarımcılarının hedefleri; gerçek kavrum kahveye ve makineye göre biraz sapar. Sıcaklıklar makinenin probunun gösterdiği değerler. | Profil ailesi | 1. dakikada | 160°C | Birinci çatlama | Çatlamada RoR | Bitiş | Çatlamadan sonra | Gelişim oranı | |---|---|---|---|---|---|---|---| | Kaffelogic filtre rakım seti (SeanBrews) | 88–95°C | 2:44–3:02 | 6:04–6:27, 204–213°C | 6,5–8°C/dk | 7:05–7:36 | +6–7°C | %14–15 | | Kaffelogic espresso rakım seti | 91–101°C | 2:52–3:24 | 7:32–8:20, 201–210°C | 5–6,5°C/dk | 8:38–9:38 | +5–6°C | %12,5–14 | | KL Explorer (seviye 2,8) | 99°C | 2:35 | 6:08, 209°C | 7°C/dk | 9:18 | +15°C | %34 | | Adaptive Raost (seviye 3,2) | 83°C | 3:15 | 5:52, 208°C | 12°C/dk | 7:21 | +12°C | %20 | | Raost v5 (seviye 3,2) | 105°C | 2:15 | 4:40, 207°C | 11°C/dk | 6:27 | +13°C | %28 | | NordicLight (seviye 2,5) | 107°C | 2:06 | 4:32, 205°C | 11°C/dk | 5:48 | +10°C | %22 | Tablodan iki farklı yaklaşım çıkıyor. Kaffelogic'in rakım setleri kavrumu çatlamadan kısa süre sonra, 5–7°C sonra bitiriyor ve gelişim oranı %12–15'te kalıyor. benjaminfleon'un Raost ailesi ve NordicLight ise çatlamaya daha yüksek bir RoR'la (11–12°C/dk) ve daha erken giriyor, çatlamadan sonra 10–13°C daha ilerliyor ve gelişim oranı %20–28. İkincisi Scott Rao'nun önerdiği %20–25 aralığına yakın. Hangisinin daha iyi tat verdiğini gösteren bir karşılaştırma yok; ikisi de denenip tadılmalı. Kaffelogic'in Companion belgesine göre varsayılan başlangıç gücü (1050 W) kavrumu 60 saniyede 110°C'ye getirecek biçimde ayarlı. Profillerin çoğunda ilk dakikanın sonunda prob 79–113°C gösteriyor. Profili kendi kahvenize uydurmak benjaminfleon'un Adaptive Raost, Raost v5 ve AR ChocoRecipe profillerinin açıklamasında, Kaffelogic Studio'da profilin nasıl değiştirileceği adım adım yazılı. Bu kuralların hepsi bir kavurucunun deneyimi; her değişiklikten sonra kahvenin profili baştan itibaren izleyip izlemediğine bakılması öneriliyor. | İstenen | Kaffelogic Studio'da yapılan | |---|---| | Daha büyük parti | Başlangıç gücü (preheat power) her 10 g için yaklaşık 75–100 W artırılır; fan eğrisinin devri biraz yükseltilir (Tools menüsü). | | Daha küçük parti | Başlangıç gücü her 10 g için yaklaşık 75–100 W azaltılır; fan eğrisinin devri biraz düşürülür. | | Gelişim aynı, bitiş daha sıcak | Profil eğrisinin sıcaklığı bir çarpanla ya da toplamayla yükseltilir; başlangıç gücü her 5°C için yaklaşık 75–100 W artırılır. | | Gelişim aynı, bitiş daha soğuk | Eğrinin sıcaklığı düşürülür; başlangıç gücü her 5°C için yaklaşık 75–100 W azaltılır. | | Bitiş aynı, daha yüksek gelişim | Eğrinin son iki noktasının sıcaklığı düşürülür (ikisi aynı sıcaklıkta ve istenen bitişin üstünde kalmalı). | | Bitiş aynı, daha düşük gelişim | Eğrinin son iki noktasının sıcaklığı yükseltilir. | | Daha hızlı kavrum, bitiş ve gelişim aynı | Profil ve fan eğrilerinin zamanı aynı oranda kısaltılır; başlangıç gücü kısalan her dakika için yaklaşık 50–75 W artırılır. | | Daha yavaş kavrum, bitiş ve gelişim aynı | Eğrilerin zamanı aynı oranda uzatılır; başlangıç gücü uzayan her dakika için yaklaşık 50–75 W azaltılır. | Aynı açıklamadaki diğer uyarılar: Kavrum her zaman eğrinin son iki noktasından önce bitirilmeli; yoksa makine kavrumu öngörülemeyen bir anda bitirebilir. Kahveler farklı davranıyor; özellikle başlangıç gücü, kahve profili en baştan izleyecek biçimde ayarlanmalı. En uygun fan hızı çekirdeğin iriliğine ve yoğunluğuna bağlı. Gerilim farkı makinenin eğriyi izlemesini zorlaştırabilir. Makine özellikle kavrumun sonunda güç yetiremiyorsa daha küçük parti ya da daha düşük fan deneniyor. Her seferinde tek bir değişiklik yapılıyor ve kahvenin profili izlediği görülmeden ikinci değişikliğe geçilmiyor. Her değişikliğin bir sınırı var: Çok açık bir bitiş (örneğin 215°C'nin altı) ile çok uzun bir gelişim (örneğin %25'in üstü) birlikte isteniyorsa birden fazla ayar gerekiyor. Adım 4: Profili değiştirmek (kavrum 9–10) Seviye ve gelişimle istenen tada ulaşılamadıysa profil değiştirilir. İki yön var: Komşu rakım bandı: Kahvenin çatlaması beklenenden belirgin biçimde erken ya da geç geliyorsa bir alt ya da üst rakım bandının profili denenir. Başka bir stil: Filtre profiliyle espresso için yeterli gelişim alınamıyorsa espresso profiline geçilir. Kaffelogic'e göre profil, kahvede olmayan bir tadı yaratmıyor; var olanı öne çıkarıyor. Profil değiştirilince 2. adıma dönülür: Yeni profilin seviyeleri farklı sıcaklıklara karşılık geliyor. On kavrumluk plan | Kavrum | Değişen tek şey | Amaç | |---|---|---| | 1 | — | Paketteki rakım ve işlemeye uygun profil, önerilen seviye | | 2–3 | Seviye bir adım aşağı ve yukarı | Yönü bulmak | | 4–5 | En iyi seviyenin yarım adım altı ve üstü | Seviyeyi inceltmek | | 6–8 | Gelişim oranı birkaç puan aşağı ve yukarı | Gelişimi ayarlamak | | 9–10 | Komşu rakım bandı ya da farklı stil | Profilin doğru olup olmadığını sınamak | Her kavrum ilk kayıttaki şablonla not edilir ve aynı gün değil, dinlendirme süresi sonunda yan yana tadılır. Bu planın söylemedikleri Tablodaki çatlama sıcaklıkları ve seviye önerileri profil tasarımcılarının değerleri; başka bir Kaffelogic'te, rakım kalibrasyonu yapılmamışsa ya da şebeke gerilimi düşükse farklı çıkabilir. Bir kahve için bulunan seviye ve gelişim, başka bir kahveye doğrudan taşınmaz. Sıradaki kayıtta tada göre sorun gidermeyi anlatıyoruz: Kahvenin tadı ekşi, yanık ya da düz olduğunda hangi ayarın hangi sırayla değiştirileceği. Kendi on kavrumluk denemelerinizi bu başlığın altına yazabilirsiniz. Kaynaklar: Kaffelogic, *Nano 7 User Manual* V3.12; Kaffelogic, *The Kaffelogic Roaster's Companion* 3.0; kl-profiles.com'daki profil dosyaları: KL Explorer v1.0, KL Washed v1.1, KL Natural v1.1 (Kaffelogic Ltd), filtre rakım seti (SeanBrews), espresso rakım seti (Kaffelogic Ltd, SeanBrews tarafından yüklendi); kl-profiles.com profil oluşturucusu.

  4. Roasting · 14 Ekim 2026

    Kaffelogic ile ilk kavrumlar (1): hazırlık ve ilk kavrum

    Bu, Kaffelogic Nano 7 ile kavruma başlayanlar için üç kayıtlık rehberin ilki. Bu kayıtta ilk kavrumdan önce yapılacakları ve ilk kavrumu anlatıyoruz. İkinci kayıt ilk on kavrumda seviyeyi, gelişimi ve profili bulmayı, üçüncüsü tada göre sorun gidermeyi anlatıyor. Rehber makineye özgü: Ayarlar, seviyeler ve profiller Kaffelogic Nano 7'nin. Makineden bağımsız ilkeler kavruma başlarken kaydında, makinenin bütün ayarları Kaffelogic kaydında; Roest kullananlar için ayrı bir Roest kaydı var. Gerekenler Kavurma makinesi. Kaffelogic sıcak havayla kavuran, profili kendisi izleyen bir makine. Gram hassasiyetinde bir tartı. Çiğ kahveyi ve kavrumdan sonra kahveyi tartmak için. Ağırlık kaybı kavrum derecesini izlemenin en basit yolu. Bir kayıt defteri ya da tablo. Her kavrumda aşağıdaki şablon doldurulursa kavrumlar birbiriyle karşılaştırılabilir. Çiğ kahvenin paketinden ne okunur? İşleme yöntemi: Yıkanmış (washed), doğal (natural), honey ya da anaerobik. Kaffelogic'in güncel kılavuzu profil seçerken işleme yöntemine ve rakıma bakılmasını öneriyor; Kaffelogic'in yıkanmış ve doğal kahveler için ayrı başlangıç profilleri var. Rakım: Kahvenin yetiştiği yükseklik. Kaffelogic'in ve kl-profiles kullanıcılarının profil setleri rakım bantlarına göre ayrılıyor. Bu setlerde rakım yükseldikçe beklenen birinci çatlama sıcaklığı düşüyor (ayrıntısı ikinci kayıtta). Nem: Paket ya da satıcı veriyorsa. Nemi yüksek kahve kavrumun başında daha fazla ısı ister. (Nem yazısı) Yoğunluğu ölçmek kl-profiles'taki profil oluşturucu, kahvenin yığın yoğunluğunu birinci çatlamanın hangi sıcaklıkta bekleneceğini tahmin etmek için kullanıyor ve yoğunluk bilinmiyorsa "Ölçün!" diye uyarıyor. Yığın yoğunluğu, belli bir hacmi dolduran çekirdeklerin ağırlığı. Ölçmek için ölçülü bir kap (örneğin 250 mL'lik bir mezür) çekirdekle silme doldurulur ve tartılır; ağırlık hacme bölünür. Örneğin 250 mL'yi dolduran çekirdekler 175 g geliyorsa yoğunluk 175 ÷ 0,25 = 700 g/L. Bu varsayımsal bir örnek; çiğ kahvenin yığın yoğunluğu için sık verilen değer yaklaşık 0,7 g/cm³, yani 700 g/L. (Tambur yazısı) Aynı kapla, aynı biçimde doldurarak ölçmek önemli; mutlak değerden çok kahveler arasındaki fark işe yarıyor. kl-profiles'ın kuralına göre yoğunluk 650–675 g/L'den 725–750 g/L'ye çıktıkça beklenen birinci çatlama 209°C'den 200°C'ye iniyor. Bu bir kullanıcının pratik kuralı, ölçülmüş bir ilişki değil. Makineyi hazırlamak Rakım kalibrasyonu: Kaffelogic deniz seviyesinde kalibre ediliyor. Makine 500 m'nin üstünde kullanılıyorsa Kaffelogic kalibrasyon adımlarının uygulanmasını öneriyor (kaffelogic.com/calibration). Havalandırma: Kavrum duman çıkarıyor; makine açık pencere, davlumbaz ya da aspiratör yakınında, sert ve düz bir yüzeyde çalıştırılmalı. Kılavuza göre makine duman dedektörünü çalıştırabilir. Miktar: 120 g çiğ kahve. Fazlası çekirdeklerin dönmesini engelleyebiliyor ve yangın riski oluşturuyor. Fan Preview: Menüdeki bu seçenek profilin başlangıç fan hızını ısı vermeden çalıştırıyor. Çekirdekler haznenin ortasında yavaşça dönmeli. Kıpırdamıyorsa kahve azaltılır, fazla savruluyorsa artırılır. İlk kavrum Profil ve seviye: Kaffelogic'in güncel kılavuzu ilk kavrum için varsayılan profil KL Explorer'ı ve seviye 3,0'ı öneriyor. Seviye bir sıcaklıktır. Seviye, kavrumun hangi sıcaklıkta biteceğini belirliyor ve bu karşılık profilden profile değişiyor. kl-profiles'taki KL Explorer v1.0 dosyasında seviye 3, 224,5°C'ye karşılık geliyor. KL Classic'te seviye 3, 227°C. Rakım setlerinde ise her seviye 2°C'lik bir adım. Bu yüzden "seviye 3" iki farklı profilde aynı kavrumu anlatmıyor. KL Explorer'ın kendi önerisi kılavuzdan farklı. kl-profiles'taki KL Explorer v1.0 dosyasının açıklamasında cupping için 0,8–1,0, filtre için 0,8–1,2, espresso için 1,1–2,8 ve üstü öneriliyor. Kılavuz ise espresso için 3,0, filtre için 2,5 diyor. İkisi de Kaffelogic'in; hangisinin güncel olduğunu Kaffelogic'e sormak gerekiyor. İlk kavrumda bu fark önemli değil: Amaç makineyi tanımak, sonraki kavrumlarda seviye tada göre ayarlanacak. Kavrum sırasında neye bakılır? Renk değişimi: Çekirdek yeşilden sarıya dönüyor. Kaffelogic'in Companion belgesine göre makinenin probunda yaklaşık 160°C; Kaffelogic'in espresso rakım setlerinde 175°C bekleniyor. Birinci çatlama: Patlamış mısıra benzeyen ama daha hafif çıtırtılar. Companion'a göre genellikle 205°C civarında başlıyor ve bir dakika kadar sürüyor; rakım setlerinde beklenen değer 201–213°C arasında. Çatlama duyulunca düğmeyle işaretlenirse ekranda gelişim süresi ve oranı görünüyor. Companion'ın yazarı, ayrı ayrı üç çıtırtı yerine bir saniye içinde üç çıtırtı duyunca işaretlemeyi tercih ettiğini yazıyor. RoR: Live Data ekranında görünüyor. Kavrum boyunca düzenli düşmesi bekleniyor. Çatlamada ani bir düşüş ve ardından yükseliş görülebilir. (Kırılma anları) Probun gösterdiği sıcaklık çekirdeğin değil. Kaffelogic'e göre çekirdeğin gerçek yüzey sıcaklığı probun gösterdiğinden 5–10°C düşük. Bu dereceleri başka makinelerin dereceleriyle karşılaştırmamak gerekiyor. (Prob yazısı) Kavrumdan sonra Soğutma: Makine çekirdekleri kendisi soğutuyor. Hedef, çekirdeklerin 4 dakikadan kısa sürede 40°C'nin altına inmesi. (Soğutma yazısı) Ağırlık kaybı: Kavrulmuş kahve tartılır. Kayıp yüzdesi = (çiğ ağırlık − kavrulmuş ağırlık) ÷ çiğ ağırlık × 100. Örneğin 120 g'dan 102 g çıktıysa (120 − 102) ÷ 120 × 100 = %15. Kavrumda kayıp genellikle %14–20 ve kavrum koyulaştıkça artıyor. Aynı kahvede iki kavrumun ağırlık kaybını karşılaştırmak, hangisinin daha koyu olduğunu gösterir. (Ağırlık ve basınç yazısı) Dinlendirme: Kaffelogic'in RTD profilleri kavrumdan hemen sonra demlenmek için tasarlanmış ve tadı 2–3 gün sürüyor; REST profilleri en iyi tadı yaklaşık 3–5 gün sonra veriyor. Diğer profillerde kahve birkaç gün boyunca tadılıp en iyi gün bulunuyor. İlk tadım: Kahve her zamanki demleme yönteminizle demlenip tadılır. Kaffelogic'in kılavuzu, kavrumu değerlendirmeden önce demlemenin iyi kontrol edildiğinden emin olunmasını öneriyor; kavrum iyi olsa bile demleme kahveyi olabileceğinden kötü gösterebilir. Kayıt şablonu Her kavrumda şunlar not edilirse sonraki adımlar çok kolaylaşıyor: | Alan | Örnek | |---|---| | Tarih, kahve, işleme, rakım | 14 Ekim, Etiyopya, washed, 1900–2100 m | | Yoğunluk (g/L) | 720 | | Profil ve seviye | KL Explorer, 3,0 | | Çiğ / kavrulmuş ağırlık, kayıp | 120 g / 102 g, %15 | | Renk değişimi (süre, °C) | 4:10, 162 | | Birinci çatlama (süre, °C) | 7:30, 205 | | Toplam süre, gelişim oranı | 10:00, %25 | | Tadım (gün ve notlar) | 3. gün: ... | Tablodaki değerler doldurma biçimini göstermek için uydurulmuş örnekler. Sıradaki kayıtta ilk on kavrumda seviyeyi, gelişimi ve profili adım adım nasıl bulacağımızı anlatıyoruz. Kendi ilk kavrumlarınızı bu başlığın altına yazabilirsiniz. Kaynaklar: Kaffelogic, *Nano 7 User Manual* V3.12; Kaffelogic, *The Kaffelogic Roaster's Companion* 3.0; Kaffelogic, "Profiles" sayfası; Kaffelogic'in KL Explorer ve rakım setleri profil dosyaları ve kl-profiles.com profil oluşturucusu (kl-profiles.com).

  5. Roasting · 14 Ekim 2026

    Roest ile kavrum: ilkeler makinede neye karşılık geliyor?

    Bu kayıt, kavruma başlarken kaydındaki makineden bağımsız ilkelerin Roest'in numune kavurma makinelerinde (S100, L100 ve "Plus" sürümleri) hangi ayara karşılık geldiğini anlatıyor. Makineyle ilgili bilgiler Roest'in kendi destek sayfalarından ve uzun yıllar kavurma uzmanlığı yapmış kahve alıcısı Christopher Feran'ın makineyi aylarca kullanarak yazdığı incelemeden (2023) geliyor. Roest yazılımını sık güncellediği için bazı ayar adları ve varsayılanlar değişmiş olabilir. Makine ısıyı nasıl veriyor? Tamburu olan ama ısıyı havayla veren bir makine. Feran'ın anlattığına göre hava makinenin arkasından çekilip ısıtıcının üzerinden geçiyor, tambura üfleniyor, kahveyi havalandırıyor ve üstten çıkıyor. Tamburun içinde çekirdekleri karıştıran kanatlar dönüyor. Feran'a göre ısının neredeyse tamamı çekirdeğe sıcak havayla geçiyor: Tambur probu kahveden düşük okuyor, yani tamburun kendisi çekirdeğe çok az ısı veriyor. (Kavrumdaki Isının Üç Yüzü) Kapasite: Feran'ın tablosunda 50–200 g, en iyi sonuç yaklaşık 150 g'da. Feran 100 g ile denemiş, üretim profillerinde 200 g kullanmış. Güç: Roest'in teknik belgesine göre %100 güçte yaklaşık 1600 W. Problar: makine neyi ölçüyor? Plus sürümlerinde beş prob var: çekirdek yığını (BT), tambura giren hava (inlet), egzoz, tambur ve tamburun içindeki hava (ET). ET (air temperature): Roest'e göre sensör tamburun üst orta kısmında ve ısıdaki değişime çok hızlı tepki veriyor. Roest bunu kavrumu ayarlamanın ana değişkeni sayıyor. BT: Roest bu değeri çekirdek yüzey sıcaklığının anlık ölçümü diye tanıtıyor. Ama Roest de tambur hızı arttıkça BT'nin doğruluğunun etkilenebileceğini, çünkü sensörün hem havayı hem çekirdek yüzeyini okuduğunu yazıyor. BT probunun çekirdekle havanın karışımını okuduğunu prob yazımızda anlatmıştık. Parti küçükse BT güvenilmez. Roest, BT'ye göre çalışan profilleri 120 g ve üstü için öneriyor; BT probu en doğru bu partilerde ölçüyor. Feran da 100 g'da prob yerinin BT ve inlet'e göre çalışan profiller için en elverişsiz durumda olduğunu yazıyor. Sarı nokta (yellowing): Makine BT belli bir değere gelince renk değişimini kendisi işaretliyor. Varsayılan 175°C ve Roest'e göre 100 g için geçerli; parti değişince bu eşiğin de değiştirilmesi gerekiyor. Bu da probun okuduğu değerin partiye göre değiştiğini düşündürüyor. Profil türleri: makineyi neyle yönetirsiniz? Roest'te kavrum bir profille yönetiliyor. Profil, makinenin hangi değeri zamana ya da sıcaklığa göre izleyeceğini söylüyor. Feran'ın incelediği yazılımda altı tür vardı: Hava sıcaklığı (ET) profili: Tamburdaki havanın sıcaklığı zamana göre ayarlanıyor. 50–150 g. Inlet profili: Tambura giren havanın sıcaklığı zamana göre ayarlanıyor. 50–200 g. Güç profili: Isıtıcının gücü yüzde olarak zamana göre ayarlanıyor. 50–200 g. Birinci çatlamadan sonra gücü kendiliğinden düşürmek mümkün; örneğin %80 güç ve %10 düşüş, çatlamadan sonra %72 güç demek. Çekirdek sıcaklığı (BT) profili: 100–200 g. BT/inlet ve BT/güç profilleri: Bunlar zamana göre değil çekirdek sıcaklığına göre ilerliyor: "BT şu dereceye gelince inlet'i ya da gücü şuna getir." 120 g ve üstü için öneriliyor. BT'ye göre ilerleyen profillerin birkaç özelliği öğretici: Dönüş noktasından (turning point) önce BT düştüğü için profil ilk ayarda bekliyor; dönüş noktasında BT'ye uyan adıma atlıyor. BT yükselmezse profil ilerlemiyor. Kavrum takılırsa inlet ya da güç artırılmalı. Farklı kahveler farklı hızda ısındığı için aynı profil farklı kavrum süreleri veriyor; süre doğrudan ayarlanamıyor. Kavrumu yavaşlatmak için ısı azaltılıyor. Kavrumun sonunda BT yavaş yükseldiği için son adımlar birbirine birkaç derece yakın olabiliyor. Roest'e göre aynı profili kullanan iki kişinin farklı sonuç alması normal: Makine, kurulum ve kahve farklı. Paylaşılan profil, özellikle BT/inlet profili, küçük ayarlarla kendi makinenize uydurulmalı. Başlangıç sıcaklığı ve "momentum" Güç ve inlet profillerinde makine, çekirdekler dökülmeden önce bir bekleme sıcaklığına ulaşıyor (charge temperature). Varsayılanı 180°C. ET ve BT profillerinde bu değer profilin içinde. Roest'e göre bekleme sıcaklığı yüksekse hazne daha fazla ısı depoluyor ve kavrumun başında iletimle aktarılan ısı artıyor. Düşükse başlangıçtaki ısı daha çok havayla geliyor. Bu, makinenin depoladığı ısının kavrumun başını nasıl değiştirdiğini gösteren iyi bir örnek. (Momentum yazısı) Partiler arası protokol (between-batch protocol): Makineyi her partiden önce aynı başlangıç durumuna getiren otomatik program. Feran'a göre L100 Plus'taki program kavrumları saniyeler içinde tutarlı kılıyor. Feran ayrıca Scott Rao'nun önerisine dayanan 12 dakikalık bir ısınma programı kullanıyor. Tambur hızı ve fan Tambur hızı (main motor RPM): Kanatların dönüş hızı, kavrum sırasında da değiştirilebiliyor. Roest'e göre devir arttıkça çekirdekler sıcak havaya daha eşit dağılıyor ve kavrum hızlanıyor. Feran 100 g'da dakikada 55, 200 g'da kahve egzoza savrulmasın diye yaklaşık 35 devir kullanıyor. Feran'ın tespitine göre yazılımda girilen devir dişlilerle sabit basamaklara bağlı: 20–28, 29–33, 34–39, 40–49 ve 50–65 aralıklarının her biri tek bir hıza karşılık geliyor. Parti büyüdükçe tambur hızının da değişmesi gerektiğini tambur yazımızda anlatmıştık; burada tersine, büyük partide hız düşürülüyor, çünkü kanatlar çekirdekleri egzoza fırlatabiliyor. Fan: Roest'teki fan egzoz fanı. Roest'e göre sıcaklığa göre çalışan profillerde fazla hava daha çok enerji harcatıyor, ama kavrum süresini klasik tamburlu makinelerdekinden daha az etkiliyor; kavrum süresini değiştirmek için fan yerine sıcaklık ya da güç ayarlanmalı. Egzoz hortumu sabitse ve odada kavrulmuş kahve kokusu varsa fan büyük olasılıkla düşük. (Hava akışı yazısı) Tamburdaki basınç: Feran'ın denemelerinde egzoz fanı %60–75'teyken tambur pozitif, %80–90'dayken negatif basınçtaydı. %90 ayarı 100 g'da daha istikrarlı BT ve daha güvenilir sonuç verdi. Pozitif basınçta kavrulan açık kavrumlar Feran'ın tadımında günlerce sönük kaldı ve 2–4 haftada açıldı; negatif basınçtakiler ertesi gün iyiydi. Bu tek bir kişinin gözlemi. Birinci çatlama ve kavrumun sonu Plus sürümlerinde birinci çatlama sesle algılanabiliyor. Algılama belirlenen bir BT'den sonra başlıyor ve kaç çatlamanın sayılacağı ayarlanıyor; Roest 3–5 öneriyor. Kavrum gelişim süresiyle (saniye ya da yüzde), toplam süreyle ya da hedef BT ile bitirilebiliyor. Gelişim yüzdesi toplam kavrum süresinden hesaplanıyor. Yeni başlayanlara Feran'ın uyarısı Feran'a göre makine "tam tak-çalıştır değil". Scott Rao'nun 100 g'lık profiliyle uçları yanmış (tipping) ya da az gelişmiş kavrumlar aldı ve doğru sonucu bulması iki hafta sürdü. Sorunu, havayı ve tamburu sabit tutup yalnızca gücü değiştirerek elle kavurarak çözdü; sonra bu elle kavrumları kopyalayan otomatik profiller kurdu. Önerisi: Başkalarının profillerine güvenmeden önce elle kavurup makinenin sınırlarını öğrenmek. Bu, temel kayıttaki "her denemede yalnızca bir şey değiştirilmeli" ilkesinin makinedeki karşılığı. Feran ayrıca rakımın önemli olduğunu not ediyor: 1650 m'deki bir atölyede hava 200 m'dekinden yaklaşık %17 daha seyrek ve aynı sonucu almak için daha yüksek inlet sıcaklığı gerekiyor. Kendi Roest profillerinizi, kavrum kayıtlarınızı ve sonuçlarınızı bu başlığın altına yazabilirsiniz. Kaynaklar: Roest, "Adjustable roasting parameters", "About roasting profiles", "How to use BT/IT and BT/Power profiles" (roestcoffee.com destek sayfaları); Feran, C. (2023). Sampling sample roasters. christopherferan.com, 1 Eylül 2023.

  6. Roasting · 14 Ekim 2026

    Kaffelogic Nano 7 ile kavrum: ilkeler makinede neye karşılık geliyor?

    Bu kayıt, kavruma başlarken kaydındaki makineden bağımsız ilkelerin Kaffelogic Nano 7'de hangi ayara karşılık geldiğini anlatıyor. Makineyle ilgili bilgiler Kaffelogic'in kendi belgelerinden geliyor: güncel kullanım kılavuzu (V3.12), eski kılavuz (Mayıs 2021) ve *The Kaffelogic Roaster's Companion* (sürüm 3.0, Kasım 2020). İkisi arasında fark olan yerlerde güncel kılavuzu esas aldık. Companion daha eski yazılım dönemine ait; varsayılan profil o zaman K-logic Classic'ti, bugün KL Explorer. Makine ısıyı nasıl veriyor? Sıcak havayla kavuran bir makine. Hava makinenin altından girip ısıtıcının üzerinden geçiyor ve çekirdekleri kavrum haznesinin içinde döndürüyor. Isının büyük kısmı çekirdeğe sıcak havayla geliyor; tamburlu makinelerdeki gibi sıcak bir metal yüzey yok. (Kavrumdaki Isının Üç Yüzü) Haznenin ısıl kütlesi küçük. Kaffelogic'e göre hazne kavrumun başında çekirdeklerle hızla aynı sıcaklığa geliyor. Bu yüzden makine tamburlu makineler gibi boşken ısıtılmıyor; çekirdekler soğuk makineye konuyor. İlk dakikadan kısa süren başlangıç bölümüne Kaffelogic "preheat" diyor. Momentum yazımızdaki açıklamaya göre bu, makinede depolanan ısının az olduğu ve ayar değişikliklerinin çekirdeğe daha çabuk yansıyacağı anlamına geliyor; bu bizim çıkarımımız, Kaffelogic'te ayrıca ölçülmedi. (Momentum yazısı) Güç: Isıtıcının verebileceği en yüksek güç 1400 W. Kaffelogic, oda sıcaklığı ya da şebeke gerilimi düşerse gereken güç artacağı için bir pay bırakılmasını öneriyor. Makine 220 V'un altında her zaman yeterli güç alamayabiliyor; uzatma kablosu gerilimi düşürebiliyor. Kapasite: Güncel kılavuz 120 g çiğ kahveyle başlamayı söylüyor. Ayrıca satılan BOOST kitiyle 50 g'dan 180–200 g'a kadar, 10 g'lık adımlarla parti seçilebiliyor. Eski belgelere göre hazır profiller 100–120 g için tasarlanmış. Kafeinsiz ya da monsooned gibi yoğunluğu düşük kahveler ölçekle değil tartıyla konmalı. Makineye önerilenden fazla kahve konursa çekirdekler dönmeyi bırakabiliyor ve yangın riski oluşuyor. Rakım kalibrasyonu: Makine deniz seviyesinde kalibre ediliyor. Kaffelogic, 500 m'nin üstünde kullanılıyorsa kendi sitesindeki kalibrasyon adımlarının uygulanmasını öneriyor (kaffelogic.com/calibration). Türkiye'de birçok şehir bu yüksekliğin üstünde. Yüksekte havanın daha seyrek olduğunu ve aynı ayarların farklı sonuç verdiğini Roest kaydında Feran'ın gözlemiyle anlatıyoruz. Profil, seviye ve kavrumun sonu Profil kavrumun sıcaklık eğrisini belirliyor. Profil, kavrumun her anında makinenin hangi sıcaklıkta olması gerektiğini söyleyen eğri. Makine bu eğriyi kendisi izliyor. Fan hızı da profilin içinde ayrı bir eğri olarak duruyor. Kavrumun ne zaman biteceğini seviye belirliyor. Profiller "açık uçlu": Eğri sıcaklığı zamana göre veriyor ama kavrumun nerede biteceğini söylemiyor. Kavrumu 0,1 ile 5,9 arasındaki seviye bitiriyor. Seviye yükseldikçe kavrum hem uzuyor hem koyulaşıyor. Kılavuzdaki karşılıklar: 0,1–0,9 çok açık: birinci çatlamanın başı 1,0–1,9 açık: birinci çatlama sürüyor 2,0–2,9 orta-açık: birinci çatlamanın sonu 3,0–3,9 orta 4,0–4,9 orta-koyu: ikinci çatlamanın başı 5,0–5,9 koyu: ikinci çatlamanın sonu Başlangıç seviyesi: Güncel kılavuz ilk kavrum için KL Explorer profilinde 3,0'ı öneriyor. Genel başlangıç noktası espresso için 3,0, filtre için 2,5. Seviyeler profilden profile değişebiliyor. Eski Companion ise filtre için 2,2–2,7, espresso ve filtre arası çok amaçlı kullanım için 2,8–3,6, koyu espresso için 3,7–4,4 veriyordu. Tada göre ayar: Kılavuza göre kahvenin tadı fazla kavrulmuş, yanık ya da koyuysa seviye düşürülüyor; fazla ekşi, boş ya da açıksa yükseltiliyor. Seviyeyi bulmanın yolu: basamaklı deneme (bracketing). Birkaç seviyede birer parti kavrulur. Güncel kılavuzun örneği 2,0, 2,5 ve 3,0; Companion daha sık aralık öneriyor, örneğin önerilen seviye 3,3 ise 2,9, 3,1, 3,3, 3,5 ve 3,7. En beğenilen seçilir, sonra onun bir altı ve bir üstü denenir. Kaffelogic'e göre seviyeyle profilin tasarlandığı kavrum stilinin dışına çok çıkılırsa tat az gelişmiş ya da yanık olabiliyor; farklı bir stil için farklı bir profil seçmek gerekiyor. Kavrumun aşamaları makinede Companion kavrumu üç aşamada anlatıyor. Sıcaklıklar makinenin probunun gösterdiği değerler: Kurutma: Çekirdeğin nemi ve ısı iletkenliği en yüksek. Maillard: Renk değişimi yaklaşık 160°C'de başlıyor. Kaffelogic'e göre bu aşamada RoR'un keskin değişmemesi, düzenli düşmesi en iyisi. Gelişim: Birinci çatlama genellikle 205°C civarında başlıyor ve bir dakika kadar sürüyor. Kavrum genellikle birinci çatlamadan sonra, ikinci çatlamadan önce ya da başında, 220–230°C arasında bitiyor. Kaffelogic, 180–205°C arasında çekirdeğin ısı ürettiğini, birinci çatlamada ise suyun buharlaşmasıyla ısı aldığını ve RoR'un ani düştüğünü yazıyor. Kavrum kaydında eğrinin profilin üstüne çıkması ve çatlamada altına inmesi bu yüzden. Çekirdeğin ne zaman ve ne kadar ısı ürettiği ise araştırmalarda tartışmalı; bir modele göre bu ısının kavrumun son sıcaklığına etkisi 5°C'den az. (Kırılma anları) Companion kurutma aşamasında kurulan sıcaklık farkının kavruma "momentum" verdiğini de yazıyor. Momentum yazımızda bu kelimenin aslında makinenin ve havanın depoladığı ısıyı anlattığını göstermiştik. Probun gösterdiği sıcaklık Kaffelogic'in probu çekirdeklere değiyor ve korumasız, bu yüzden çok hızlı tepki veriyor. Kaffelogic'e göre prob çekirdek yüzey sıcaklığının iyi ama kusursuz olmayan bir göstergesi: Havadan da etkilendiği için çekirdeğin gerçek yüzey sıcaklığı probun gösterdiğinden 5–10°C düşük. Fan hızı bu farkı değiştiriyor. Hava ne kadar hızlıysa fark o kadar büyük. Fan değiştirilince renk değişimi ve birinci çatlamanın göründüğü sıcaklıklar da değişiyor. Kaffelogic'teki dereceler başka bir makinenin dereceleriyle doğrudan karşılaştırılamıyor; Companion da her makinenin prob yerinin ve gecikmesinin farklı olduğunu, ilişkinin doğrusal olmadığını yazıyor. (Prob yazısı) Probun ucuna dokunulmamalı ve uç temizlenmemeli; hasar görürse makine çalışmıyor. Fan: havanın hızı Fan çok yavaşsa çekirdekler yeterince dönmüyor ve kavrum düzensiz oluyor. Çok hızlıysa hava yeterince ısınamıyor ve kavrum profilin altında kalıyor. Kaffelogic'e göre arada fan hızı kavrumun stilini de değiştiriyor: Hızlı hava çekirdeklerin havada asılı kaldığı hava kavrumuna, yavaş hava tambura biraz daha yakın bir sonuç veriyor. Varsayılan fan eğrisi, 120 g için kullanılabilecek en düşük fan hızıyla tasarlanmış. (Hava akışı yazısı) Fanı kontrol etmenin yolu: Fan Preview. Menüdeki bu seçenek, profilin başlangıç fan hızını ısı vermeden çalıştırıyor. Hedef, çekirdeklerin haznenin ortasında yavaşça dönmesi. Çekirdekler kıpırdamıyorsa kahve azaltılmalı; fazla savruluyorsa artırılmalı. Makine çekirdeklerin iyi dönmediğini algılarsa kavrumu durduruyor ("thermal dip/runaway"); kılavuza göre nedeni ya hava giriş ve çıkışının tıkanması ya da profile göre fazla kahve. Kendi fan eğrisini kuranlar için: Companion'a göre fan, zamanlayıcı modunda (Profile ve Menu düğmelerine birlikte basılarak) ısı vermeden denenebiliyor. Başlangıç fanı çiğ, sonraki bölümün fanı kavrulmuş çekirdeklerle denenmeli, çünkü kavrulan çekirdek hafifliyor. Kavrum sırasında ısıtıcı 1300 W'ı aşıyorsa fan büyük olasılıkla fazla. Gelişim süresini ölçmek Birinci çatlama duyulunca düğmeyle işaretlenirse ekranda gelişim süresi, toplam süreye oranı ve çatlamadan bu yana sıcaklık artışı görünüyor. Companion, Scott Rao'nun %20–25 önerisini aktarıyor. Güncel yazılımda Preferences menüsünde kavrumun seviyeyle mi gelişim yüzdesiyle mi biteceği seçilebiliyor (Dial In By). Dev% Lock açıksa, birinci çatlama işaretlendiğinde makine kavrumu girilen gelişim oranına göre kendisi ayarlıyor. Entered FC/End "Keep" ayarında, aynı profildeki bir önceki kavrumda girilen çatlama ve bitiş noktası kullanılıyor. Kavrum gelişim yüzdesiyle elle de bitirilebiliyor; o zaman makine seviyeyi bitirilen noktaya göre kendisi ayarlıyor. Bu, yeni bir kahve için doğru seviyeyi bulmanın bir yolu: Kavrum önce hedeften yüksek bir seviyeyle başlatılır, istenen gelişim oranında elle bitirilir, bulunan seviye basamaklı denemenin merkezi olur. Companion'a göre aynı profille farklı kahveler birinci çatlamaya farklı zamanlarda giriyor. Hazır profiller Kaffelogic'in profilleri: Güncel kılavuz başlangıç için üç temel profil öneriyor: KL Explorer, Washed ve Natural. Bunlarla istenen tat alınamazsa rakım profil setlerine geçiliyor: Çiğ kahve paketindeki işleme yöntemi ve rakım okunup ikisini ve demleme yöntemini (espresso ya da filtre) içeren profil seçiliyor. Eski Companion'da rakım profilleri dört banda ayrılıyordu (0–1200, 1200–1500, 1500–2000 ve 2000–2700 m) ve her bant için hemen içilmeye hazır (RTD) ve 3–5 gün dinlenmesi gereken (Rest) iki profil vardı. Kaffelogic'in sitesindeki temel profil listesi: KL Explorer: Yeni kullanıcılar için varsayılan profil; KL Classic'in değiştirilmiş hâli. KL Washed ve KL Natural: Yıkanmış ve doğal işlenmiş kahveler için başlangıç noktaları. Kullanım notları profil dosyasının "About this file" sekmesinde. RTD: Kavrumdan hemen sonra demlenmek için; tadı 2–3 gün sürüyor. REST: En iyi tadı kavrumdan yaklaşık 3–5 gün sonra veriyor. Cupping: Kahveyi cupping için belirli bir noktaya kadar kavuruyor; kusurları ve kökenin temel tadını değerlendirmek için. KL Classic: Eski varsayılan profil; sorun ararken ve günlük orta-koyu kavrumlar için. Bu profilde seviye 3, 227°C'ye karşılık geliyor. Decaf, Robusta ve Super Dark: Kafeinsiz kahve, robusta ve çok koyu, asiditesi düşük, gövdeli kavrumlar için. Kaffelogic'e göre kavrumun tadı beklenen gibi değilse başka bir temel profil ya da topluluğun paylaştığı bir profil denenebiliyor. Kavrum fazla açık ya da koyu olduysa seviye kavrum sırasında bile + ve − düğmeleriyle değiştirilebiliyor. Kaffelogic'e göre profil kahvede olmayan bir tadı yaratmıyor, var olan tatları öne çıkarıyor. Profiller değiştirilirken yan yana karşılaştırma ve son kararı tadın vermesi öneriliyor. kl-profiles.com: Kaffelogic kullanıcılarının profil paylaştığı topluluk sitesi. Kaffelogic kendi sitesinin menüsünde bu siteye bağlantı veriyor; siteyi ise Christian Hülsemeyer işletiyor ve sitede Kaffelogic'le resmî bir bağı olmadığı yazıyor. Sitedeki profil oluşturucu, girilen bilgilerden profil öneriyor. Kullandığı kurallar ölçülmüş veri değil, bir kullanıcının pratik kuralları; ama hangi bilginin neyi değiştirdiğini görmek için öğretici: Yoğunluk arttıkça birinci çatlama hedefi düşüyor. Örneğin 650–675 g/L için 209°C, 725–750 g/L için 200°C. Yoğunluk bilinmiyorsa rakımdan tahmin ediliyor. 1000 m altı için 640 g/L, 1800 m üstü için 740 g/L. Araç bunun zayıf bir tahmin olduğunu, yoğunluğun ölçülmesi gerektiğini yazıyor. Çekirdek iriliği fanı değiştiriyor. 10 gramdaki çekirdek sayısı azaldıkça, yani çekirdek iriydikçe fan hızı artıyor. Doğal ve anaerobik işlenmiş kahvelerde birinci çatlamanın yaklaşık 1°C erken gelmesi bekleniyor ve önerilen seviye biraz düşürülüyor. Bu kuralların hiçbiri Kahve Kavurma Bilimi serisindeki ölçümlerle doğrulanmış değil. Kimya yazımızda, aynı koşullarda kavrulan farklı kökenli kahvelerin farklı kavrulduğunu, ama bunun bileşimden mi yoksa boyut ve yoğunluktan mı geldiğinin kesin olmadığını anlatmıştık. (Kavrumun kimyası) Hazır profil bir başlangıç. Başka bir kahve için tasarlanmış profil, seviye ve gelişim denemeleriyle kendi kahvenize uydurulur. Makineye özgü notlar Kılavuza göre normal bir kavrum 8–12 dakika sürüyor ve 220–240°C'de bitiyor; soğutma 4–5 dakika. Arka arkaya kavrum mümkün. Güncel kılavuza göre makine açık bırakılırsa partiler arasında beklemek gerekmiyor; makine iki saatlik bir sürede 120 dakika kesintisiz çalışacak biçimde tasarlanmış. Eski Companion, her kavrum profilin biraz daha üstünde başlıyorsa makinede ısı biriktiğini ve birkaç dakika beklenmesini öneriyordu. Güncel modelde makine kabloyla bilgisayara bağlanıyor; Kaffelogic Studio kavrum kayıtlarını, profilleri ve yazılım güncellemelerini buradan yönetiyor. Kaffelogic, sorun ararken özel profiller yerine temel profillerin kullanılmasını öneriyor; böylece değişkenler azalıyor. Kendi Kaffelogic profillerinizi, seviye denemelerinizi ve sonuçlarınızı bu başlığın altına yazabilirsiniz. Kaynaklar: Kaffelogic, *Nano 7 User Manual*, V3.12; Kaffelogic, "Profiles" sayfası (kaffelogic.com/pages/profiles); Kaffelogic, *Nano 7 Instructions for Use* (5 Mayıs 2021); Kaffelogic, *The Kaffelogic Roaster's Companion*, sürüm 3.0, Chris Hilder (1 Kasım 2020); kl-profiles.com profil oluşturucusu (Christian Hülsemeyer).