Acılık yazımızda ekstraksiyon oranının nasıl hesaplandığını anlatmıştık. Fincandaki çözünmüş madde miktarı, kullanılan kuru kahveye bölünüyordu. Kâğıt üstünde basit bir hesap. Ama fincandaki çözünmüş maddeyi tartmak için kahveyi kurutmak gerekiyor ve kimse bunu her sabah yapmaz.
Bu hesabı pratikte mümkün kılan cihaz refraktometre. Avuç içine sığan bu alet, birkaç damla kahveden saniyeler içinde bir sayı çıkarıyor. Peki bu sayı tam olarak neyi gösteriyor, neyi göstermiyor? Bu yazıda refraktometrenin nasıl çalıştığına, nasıl doğru kullanıldığına ve sınırlarına bakıyoruz.
Kahvede neden ölçüm yaparız?
Hiçbir cihaz tadımın yerini tutmaz. Ama tadım öznel. Kişiden kişiye, hatta aynı kişide günden güne değişebiliyor. Ölçüm ise tadıma sayısal bir dayanak ekliyor:
- Reçete ayarı (dial-in): Yeni bir kahvenin hangi oran ve öğütümde en iyi sonucu verdiğini ararken değişikliklerin etkisini sayıyla görmek.
- Tutarlılık: Aynı reçetenin gün içinde ve farklı baristalar arasında aynı sonucu verip vermediğini kontrol etmek.
- Ekipman ve teknik karşılaştırması: Yeni bir değirmenin ya da demleme tekniğinin ekstraksiyonu nasıl değiştirdiğini görmek.
- Sorun tespiti: Değirmende, kahvede ya da reçetede bir şey değiştiğinde bunu sayılarda erken fark etmek.