Aynı kavrumu iki farklı probla izlemek mümkün olsa, ekranda iki farklı eğri görülürdü. Bir kavrumda yan yana ölçüm yapan problardan en ince olanı kavrumu en kalın olandan 13°F (yaklaşık 7°C) daha yüksek bir sıcaklıkta bitirdi. Kavrum aynı, çekirdekler aynı. Değişen tek şey probun kalınlığı.
Kavrumda ısının çekirdeğe ne hızla geçtiğini tahmin etmek ve kontrol etmek, çekirdek ile çevresi arasındaki sıcaklık farkını doğru ölçmeye bağlı. Bu yazıda kavurma makinelerinde sıcaklığın nasıl ölçüldüğüne, ölçümün neden çekirdeğin gerçek sıcaklığı olmadığına ve probun yerinin neden en az doğruluğu kadar önemli olduğuna bakıyoruz.
Termokupl nasıl çalışır?
Kavurma makinelerinin çoğu, makinenin farklı yerlerindeki sıcaklığı termokupl (thermocouple) denen bir algılayıcıyla ölçer.
Termokupl, farklı malzemelerden yapılmış ve iki ucundan birbirine bağlanmış iki telden oluşur. Tellerin birleştiği yere bağlantı noktası (junction) deniyor. Telleri ve bağlantı noktasını paslanmaz çelik bir kılıf korur. Tellerin malzemesi termokuplun tipini belirliyor. En yaygınları J ve K tipi.
Bağlantı noktalarından biri, sıcak uç (hot junction), termokuplun ucunda ve makinenin ısınacak kısmında durur. Diğeri, soğuk uç (cold junction), makinenin dışında ve oda sıcaklığındadır. Sıcak uç ısındığında iki uç arasındaki sıcaklık farkı çok küçük bir elektrik akımı oluşturur. Bir ölçüm cihazı oluşan gerilimi ölçer ve buradan iki uç arasındaki sıcaklık farkını hesaplar.
Örneğin K tipi bir termokuplun telleri, chromel ve alumel adlı iki farklı alaşımdan yapılır. Sıcak uçla soğuk uç arasındaki sıcaklık farkı çok küçük bir gerilim oluşturur ve soğuk uca bağlı cihaz bu gerilimden sıcaklık farkını hesaplar.
Soğuk ucun sıcaklığı ortam sıcaklığına göre değişir. Cihaz yalnızca iki uç arasındaki farkı hesaplayabildiği için termokuplların çoğu, soğuk ucun sıcaklığını ölçen ayrı bir algılayıcı kullanır.
Yeni bir termokupl takılırken, probu kontrol paneline bağlayan teller asla kısaltılmamalı. Tellerin boyu değişirse sıcaklık okuması da değişir.